5. Pakistan və Qaisra Shahrazın "Typoon"u.

Bəli, əgər Pakistan ədəbiyyatından hər hansı bir əsəri oxuyuruqsa, deməli həmin yazar Pakistan abu-havasından daha çox Avropa təsirinə məruz qalmış biridir. Tək Pakistan deyil, bir çox ölkələrdə vəziyyət bu cürdür.

Qaisra Shahrazın bu kitabının cover`ini twitterda görmüşdüm. Elə kitablar var ki, onlara maraq salmaq üçün üz qapaqları bəs edir. “Uğurlu cover siyasəti”. Kitabın üzərində 3 qadının gözləri və “Üç kadın, bir erkek, bir gece” sözləri var idi. İntriqalar ilə dolu olan bir kitabın ilk müjdəçiləri. Kitabı sifariş etdim və uzun zamandır kitab oxunmaq üçün sırasını gözləyirdi. Keçən həftə kitab bitti. Bitti nə bitti :)

 

Kitabın məzmunu haqda onu deyim ki, hadisələr Pakistanın Chigapur kəndində cərəyan edir. Kəndin qadın sakinlərindən biri - Gülşən öz həyat yoldaşı - Harunu şəhərdən gələn və avtomobil idarə etməyi, başını bağlamaması, saçlarını daim açıq qoyması, dırnaqlarına boya çəkməsi ilə kəndin bütün qadınlarından fərqlənən Naghmana ilə gecənin bir ortasında su quyusunun başında tutur.

Hər şey də elə bununla başlayır. Kəndin ağsaqqalı Siraj Jee Baba dan kacheri (məhkəmə) qurur və 20 il davam edəcək bir haqsızlığın əsasını qoyur.

20 il keçir. Siraj Jee ölüm ayağındadır və Naghmanadan bağışlanmasını istəmək üçün onu kəndə gətizdirir. Lakin lənətli kənd sonda Naghmananın intihar etməsinə səbəb olur. 

Yəni ki, olan Naghmanaya olur.

Kitabda əsas üç qadın obrazı var. İkisi Naghmana və Gülşəndir. Üçüncünün kim ola biləcəyini fikirləşirdim ki, birdən Kanizi xatırladım. Kaniz bütün kitab boyu paralel olaraq hekayəsi danışılan digər bir kənd qadını idi. 16 yaşında bacısının böyük qaynı tərəfindən təcavüzə uğrayır, heç kimə demir, ərə gedir, toy gecəsindən sonra ərinə deyir və ondan sonra əri onun üzünə baxmır, bir oğulları olur və evləndiyi ilk gündən ərinin dostu - Yunus Reis onu sevir. Əri öləndən sonra ona ürəyini açır amma Kaniz onu qətiyyətlə rədd edir. 20 il keçir Yunus evlənir iki uşağı olur və arvadı vəfat edir. Kanizə yenə evlilik təklif edir. Kanizin bacısı Sabra onu məcbur edir ki Yunusa cavab versin. Kaniz ona hər şeyi danışır və Yunus onu olduğu kimi qəbul edib evlənirlər. Kanizin bu vaxt 50 yaşı olur.

Kitab çox maraqlıdır, hər chapterdə action var, təsvirlər belə hərəkət doludur, mən təsvir sevən deyiləm amma rahat oxuyurdum və sürükləyici kitabdır, hər chapterdə yeni bir şey olur və buna görə də kitabı buraxa bilmirsən. Bir də Pakistanın bir kəndində olan həyat, qadınlara olan münasibət, qadin-kişi subardinasiyası çox maraqlı idi mənə.

Yazıçı haqqında onu deyim ki, Facebook səhifəsi sadəcə 439 nəfər tərəfindən like edilən Qaisra xanım Pakistanda anadan olsa da, Manchesterdə həyat yoldaşı və üç övladı ilə yaşamaqdadır. “Typoon”dan başqa daha iki romanı, tənqidi esseləri və qısa hekayələri var. Son dövrlərdə də yeni Revolt kitabı işıq üzü görüb. 

Bu kitabını anası ilə atasına həsr edib.

Kitabdakı cümləmə gəldikdə isə, kitabda Qaisra xanıma məxsus heç bir cümlə məni cəlb etmədi. 4 misralıq bir şer yadımda qaldı ki, o da Cəlaləddin Rumiyə aid idi və kitabın son 4-cü bölümünün başlığı idi.

Sonsuzluğa uzanan bir fermandır kalbim, “Beni bırakma!” yazar baştan sona.