26. Rumınya və Herta Müller`in "Reisende auf einem Bein" (Tək ayaqlı yolçu).

Herta Müller 1953-cü ildə Rumınyada anadan olub, həm rumın, həm da alman vətəndaşlığına sahibdir və ədəbi yaradıcılıq dili alman dilidir. 2009-cu ildə təbiəti təsvir edən nəsr əsərlərində olan nəzm ünsürlərinə görə Nobel Mükafatına layiq görülüb. Universitetdə alman və rumın ədəbiyyatı fakültəsində təhsil alan Herta 1987-ci ildə yazar olan həyat yoldaşı Richar Vagner ilə birlikdə Almaniyaya köçüb və hal-hazırda da orada yaşamaqdadır.

Almaniyaya köçdükdən sonra yazdığı ilk əsər olan “Tək ayaqlı yolçu” romanı Franz`ın arxasından başqa ölkəyə gələn İrene`nin həyatından bəhs edir. Yad ölkəyə atdığı ilk addım uğursuzluğa düçar olur. İrene`ni Franzın əvəzinə dostu Stefan qarşılayır, amma İrene geri addım atmır. Franzın yaşadığı rayona gedir və bir şeylərə nail olmağa çalışsa da, alınmır. Vaxtınıın çoxunu səyahətlərdə keçirən Franz İrene`nin gəlişini önəmsəmir. Onun yerinə dostu Stefan və Stefanın biseksual dostu Thomas İrene`nin yalnızlığını bölüşürlər. Sonda İrene sahib olduğu yalnızlığl ilə öz vətəninə geri dönür.

Rəfiqələrimdən biri Hertanın əsərlərindən birini oxumuşdu, təsvir və gec oxunan əsərləri sevməsinə baxmayaraq Müllerin əsərlərinin daha can sıxıcı olduğunu deyəndə, keşkə, oxumağa başlamazdım dedim, amma belə olmadı. Uzun təsvirlərin olmaması ilə qəlbimi fəth etdi kitab. Müllerin yazı üslübu Nobel Mükafatını alma səbəbini açıq-aydın təcəssüm etdirir.

Kitabdakı cümlələr nəzm ünsürləri daşısa da, fellərin zamanı insanın diqqətini cəlb edir. Əsər daim hərəkətdə olan birindən bəhs edir, ancaq fellərin zamanı insanə elə bir aləmə aparır ki, sanki hərəkətlər havasızlıqda - vakuumda icra olunur. Bəlkə də, mənə belə gəldi, başqa oxuyucuya başqa cür təsir edəcək. Kitabdakı cümlələr nəql deyil də, sanki qırıq-qırıq, qısa-qısa davam edən hərəkətlərdən ibarətdir.

Çox maraqlı müqayisələr var “Cinayət törətdikdən sonrakı əl ilə bıçaq arasında olan səssizlik kimi idi.”, “Nəfəs almasınlar deyə hisslərinin üstünə düşüncədən hazırlanmış binalar yerləşdirdiyi şübhəsi." - kimi.

Kitabdakı cümlələrim isə,

1. İki nəfərlik bir yataq. İnsan tək yatacaqsa, bir mənası yoxdur.

2. Qadınların ruhunda vardır külək. Fırtınalardan öncə sarsılırlar. Sonrakı illərdə isə başlarına gələcəkləri bilən kimi görünürlər. Bəzi şeyləri gözə alırlar.

3.Qadın şantajı bacarır. İnsan ya bacarar ya da heç cəhd etməz.

4. Hər eniş (gəliş) şəhərə bir hücumdur.

Vəəəə cover`lər.